WordPress.com và WordPress.org là gì? Có nên sử dụng WordPress.com không?

WordPress.com và WordPress.org là gì? Có nên sử dụng WordPress.com không?

Có một sự nhầm lẫn giữ WordPress.com và WordPress.org. WordPress là WordPress đúng không? Không hẳn vậy. Tuy cả hai đều thuộc về công ty mẹ Automattic và đều giúp mọi người xây dựng trang web và blog, nhưng có một số khác biệt rất quan trọng giữa 2 nền tảng này.

Phân biệt WordPress.com và WordPress.org

WordPress.org

Đây là tổ chức cung cấp cho bạn các phiên bản phần mềm WordPress miễn phí với mã nguồn mở và cho phép bạn tải về. Bạn có thể tự tải về và cài đặt phần mềm. Ngoài ra, bạn có thể lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ (hosting) và bảng điều khiển một cách dễ dàng khi cài đặt WordPress, chỉ cần một cú nhấp chuột. 

Tuy nhiên nếu bạn tự cài đặt, nghĩa là bạn và nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ của bạn chịu trách nhiệm cho việc cài đặt WordPress. Điều đó cũng có nghĩa là bạn cần tự thực hiện sao lưu, cập nhật bảo mật và mọi nâng cấp mà bạn cần. Việc này không hề phức tạp với một hệ thống mã nguồn mở như WordPress.

WordPress.com

WordPress.com là công ty thương mại cung cấp cho bạn phần mềm WordPress dưới dạng dịch vụ sẵn sàng để sử dụng. Thế nên thay vì tự cài đặt nó trên trang web của riêng bạn, bạn chỉ cần đăng ký tại WordPress.com và bắt đầu viết blog. Không cần phải tải xuống, không phải cài đặt, tất cả tính năng đã được trao cho bạn. Đồng thời tất cả các bản sao lưu, cập nhật bảo mật và nâng cấp đều được WordPress.com thực hiện thay bạn. Ban đầu bạn được sử dụng miễn phí, nhưng WordPress.com cung cấp các dịch vụ cao cấp với giá từ 36 USD/năm.

Những hạn chế của WordPress.com

Bạn không thể thay đổi cấu trúc trang

Với WordPress.com, bạn có thể thay đổi mọi thứ trong phần thân trang của mình (phần giữa), nhưng bạn không có quyền truy cập trực tiếp vào nguồn HTML và các đoạn cắt dữ liệu trong trang của bạn. Bạn cũng không có quyền truy cập vào các tệp PHP (các tệp do chính WordPress tạo ra) mà bạn thường có quyền truy cập khi dùng bản cài đặt WordPress.org tự lưu trữ. Điều này cũng có nghĩa là bạn không thể thêm các liên kết CSS hoặc JavaScript vào trang web của mình như bình thường. WordPress.com ít tùy biến hơn và bạn có ít quyền kiểm soát hơn.

Bất kỳ mã JavaScript nào được bạn thêm vào phần thân trang sẽ bị xóa sạch khi bạn cập nhật trang. Vậy làm thế nào để bạn thêm tiện ích JavaScript vừa mới vừa ngầu mà bạn sử dụng trên tất cả các trang web khác của mình? Bạn không thể! Bạn bị giới hạn trong các tiện ích mà WordPress.com cung cấp cho bạn. Thật là lập dị, nhưng theo quan điểm của họ, điều đó giúp mọi thứ được an toàn. Khi muốn hiển thị nhiều hình ảnh, bạn có hai lựa chọn là trình bày dưới dạng trình chiếu hoặc dưới dạng bộ sưu tập, nhưng WordPress.com chỉ cho hiện từng hình.

Bạn nghĩ nhúng “iframe” (khung trang web) từ một trang web khác có thể giải quyết vấn đề này? Không hiệu quả đâu. WordPress.com có một danh sách các trang web bên ngoài cho phép liên kết nhưng rất có thể trang web của bạn không nằm trong danh sách đó. Vậy làm thế nào để bạn thêm tính năng tùy chỉnh vào trang web WordPress.com của bạn? Bạn có thể chọn từ danh sách các trang web có thể nhúng như YouTube và Google Maps cũng như danh sách các tiện ích được hỗ trợ. Có một số tiện ích bạn có thể dùng nhưng danh sách này sẽ không có toàn bộ những tiện ích bạn muốn.

Giới hạn giao diện và phần bổ trợ

Phần bổ trợ là một trong nhiều tính năng làm bạn hài lòng khi dùng WordPress. Nếu bạn muốn cài đặt thêm một số phần bổ trợ thì sao? Bạn không thể làm thế. Lý do đơn giản là như thế này: Với trang web WordPress.org tự lưu trữ, bạn có thể cài đặt bao nhiêu giao diện tùy thích và từ bất kỳ nguồn nào như Theme Forest. Với WordPress.com, bạn bị bó buộc trong các giao diện mà họ cho phép. Có hàng tá chủ đề trên WordPress.com. Một số miễn phí và một số khác phải trả phí. Trong khi với WordPress.org, số lượng giao diện có sẵn là vô tận.

Vì bạn không thể thay đổi cấu trúc của trang, nên bạn khá phụ thuộc vào cấu trúc được xác định trước của giao diện và các tính năng mà tác giả cho phép bạn thay đổi. Điều này trở thành vấn đề vì mỗi giao diện lại có các tùy chọn mà bạn có thể và không thể thay đổi khác nhau.  Một số có phần footer có thể thay đổi, một số thì không. Mỗi giao diện lại có một ảnh tiêu đề có kích thước khác nhau. Một giao diện có được cả bố cục và chức năng phù hợp lại có thể trông khá tẻ nhạt.

Mất phí để thêm phong cách

Cuối cùng bạn đã chọn được một giao diện ưng ý và bây giờ bạn muốn chỉnh lại một vài chi tiết. Trên WordPress.com, bạn cần mua một gói Nâng cấp Thiết kế Tùy chỉnh để sử dụng tùy chỉnh CSS trên blog của mình. Như đã đề cập, bản nâng cấp này có giá từ 36 USD/năm. Nó có thể khá đắt tùy thuộc vào số lượng blog bạn muốn tùy chỉnh.

Đối với bản nâng cấp thiết kế tùy chỉnh 36 USD/năm, bạn có một trình biên tập văn bản đơn giản để cập nhật CSS. Không có trình biên tập trực quan. Ngoài ra, bạn không được phép ẩn thông tin bản quyền về giao diện của mình. Điều này có thể ổn đối với blog cá nhân nhưng nếu bạn làm blog cho doanh nghiệp hoặc khách hàng thì đó là vấn đề.

Vấn đề về nội dung và bản quyền

Trên thực tế, không có vấn đề gì về việc ai là người sở hữu nội dung trên một trang web WordPress.com. Điều khoản dịch vụ của họ tuyên bố rõ ràng rằng họ có quyền truy cập miễn phí vào dữ liệu của bạn để quảng bá blog cho bạn:

“Bằng cách tải nội dung lên Automattic để đưa vào trang web của bạn, bạn cấp cho Automattic một giấy phép toàn cầu, miễn phí bản quyền và không độc quyền để sao chép, sửa đổi, điều chỉnh và xuất bản nội dung chỉ với mục đích hiển thị, phân phối và quảng bá cho blog của bạn. Nếu bạn xóa nội dung, Automattic sẽ sử dụng các nỗ lực hợp lý để xóa nội dung khỏi trang web, nhưng bạn thừa nhận rằng bộ đệm hoặc tham chiếu đến nội dung có thể không được cung cấp ngay lập tức.”

Ngoài ra còn có điều khoản về việc chấm dứt dịch vụ: “Phần mềm Automattic có thể chấm dứt quyền truy cập của bạn vào tất cả hoặc bất kỳ phần nào của trang web bất cứ lúc nào, có hoặc không có nguyên nhân, có hoặc không có thông báo, có hiệu lực ngay lập tức. WordPress.com cũng có thể chọn đặt quảng cáo trên trang web của bạn. Bạn có thể loại bỏ những quảng cáo này bằng cách dùng các gói dịch vụ cao cấp và trả 36 USD/năm.”

Lý do nên dùng WordPress.com

Dựa vào các ràng buộc ở trên, một người sử dụng có thể tự hỏi tại sao lại phải chọn WordPress.com thay vì chọn WordPress.org tự lưu trữ. Đây là một vài lý do:

1. Sao lưu

WordPress.com sẽ lưu lại tất cả các bản sao lưu cho bạn. Theo như họ nói là:
“Nếu một thiên thạch rất lớn rơi đúng vào tất cả các máy chủ WordPress.com và phá hủy chúng đến mức không thể sửa chữa, tất cả dữ liệu của bạn sẽ vẫn an toàn và chúng tôi có thể khôi phục lại blog trực tuyến của bạn trong vài ngày (tất nhiên là nếu thiên thạch rơi xuống)”

2. Tính khả dụng

WordPress.com trải rộng trên hàng trăm máy chủ. Khả năng tất cả máy hỏng cùng một lúc rất khó xảy ra. Điều này khác với trường hợp cài đặt WordPress.org tự lưu trữ của bạn. Nếu máy hỏng, tất cả các blog của bạn được lưu trữ trên máy chủ đó đều hỏng theo. Và việc có khôi phục được dữ liệu hay không phụ thuộc vào bạn.

3. Bảo mật

WordPress.com quản lý bảo mật cho bạn và đồng thời cung cấp các bản sửa lỗi cho mọi vấn đề bảo mật có thể xảy ra. Với các vụ hack WordPress gần đây, đây là một vấn đề quan trọng. Đây là lý do lớn nhất để một người dùng chuyển sang WordPress.com.

Ngoài ra, việc tuân theo các thông lệ bảo mật tốt (như bảo vệ bảng quản trị của bạn thông qua SSL (Secure Sockets Layer – Lớp Các cổng Bảo mật)) rất đơn giản chỉ bằng một cú nhấp chuột khi dùng WordPress.com. Với WordPress.org, bạn phải cài đặt phần bổ trợ để thực hiện việc này hoặc cập nhật máy chủ của bạn để sử dụng SSL và cài đặt chứng chỉ SSL.

Tổng kết

Tóm lại, sử dụng WordPress.com có thể là một lựa chọn tuyệt vời cho người muốn có dịch vụ sẵn sàng và dễ dàng sử dung, rất ít căng thẳng và lo lắng. Tuy nhiên hãy nhớ rằng một trang web WordPress.com có một số hạn chế về thiết kế và không hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của bạn.